Epoka lodowcowa jeszcze się nie skończyła. Szerszy obraz jest taki, że wciąż tkwimy w trwającej epoce lodowcowej, która rozpoczęła się 34 miliony lat temu podczas przejścia eocenu w oligocen. Większość ludzi kojarzy termin 'epoka lodowcowa' z włochatymi mamutami, kotami szablozębnymi i dramatycznymi postępami lodowców w plejstocenie - 'epoką lodowcową' w popkulturze. To zaskakująco mało uwagi w mainstreamie, poza kręgami paleoklimatologii i geologii. Ten szerszy kontekst epoki lodowcowej znany jest jako Późna Epoka Cenozoiczna (znana również jako Glacjacja Antarktyczna). Rozpoczęła się 34 miliony lat temu, gdy na Antarktydzie utworzyły się stałe pokrywy lodowe, co zostało wywołane spadkiem poziomu CO₂ poniżej 750 ppm, otwarciem oceanicznych przejść, takich jak Przejście Drake'a (tworząc Antarktyczny Prąd Okołobiegunowy, aby izolować Antarktydę) oraz przesunięciami tektonicznymi sprzyjającymi ochłodzeniu. Wcześniej Antarktyda była domem dla umiarkowanych lasów deszczowych, jak współczesna Tasmania czy Nowa Zelandia, z różnorodną florą i fauną, w tym wczesnymi wielorybami i pingwinami. Rozwijały się w cieplejszym, połączonym krajobrazie Gondwany, rzekach i obfitym życiu, ostatecznie przechodząc w okres, gdy kontynent pokrył się lodem. Późna Epoka Cenozoiczna to 'aktualny stan lodowcowy' Ziemi, charakteryzujący się stałymi lodowymi czapami polarnymi. Przez pierwsze 30 milionów lat glacjazacja była ograniczona do półkuli południowej. Początek glacjazacji czwartorzędowej 2,58 miliona lat temu był bardziej niedawną i intensywną fazą. Pokrywy lodowe zaczęły się rozszerzać na półkulę północną (pokrywy lodowe Grenlandii i Laurentydy podczas zimnych snapów). Proces ten był napędzany cyklami orbitalnymi Milankovitcha, prowadząc do powtarzających się okresów glacjałowych (zimnych i postępów oraz wycofań lodu) i interglacjalnych (cieplejszych, gdy lód się wycofuje). Dzisiejszy interglacjalny ciepły okres — holocen — rozpoczął się 11 700 lat temu i obecnie znajdujemy się w ciepłym interglacjale. To nastąpiło na końcu Ostatniego Maksimum Lodowcowego (26 000–19 000 lat temu) oraz krótkiego zimnego snapu Younger Dryas. Holocen to tylko najnowszy interglacjalny okres w czwartorzędzie i nie jest końcem epoki lodowcowej. Było co najmniej 40 cykli interglacjalnych, być może więcej. To wszystko nie jest tajemnicą dla geologów i paleontologów. Ten szerszy obraz klimatu rzadko jest wyjaśniany. To, co definiuje epokę lodowcową w terminach geologicznych, to nie tylko zimna pogoda — to trwała obecność lodowych pokryw kontynentalnych (jak Antarktyda i Grenlandia). Podczas rzeczywistych gorących okresów w historii Ziemi (większość mezozoiku lub wczesnego cenozoiku) nie było stałych lodowych czap polarnych. Ale tak długo, jak istnieją te ogromne objętości lodu, świat znajduje się w warunkach lodowcowych, nawet podczas cieplejszych interglacjalnych, jak nasz. Ta narracja rzadko trafia do mainstreamowych mediów. Potoczne określenie 'Epoka Lodowcowa' prawie zawsze odnosi się do dramatycznego, niedawnego plejstoceńskiego okresu lodowcowego, który ukształtował ewolucję człowieka, takiego jak wymieranie megafauny i lodowcowo zniszczone krajobrazy na półkuli północnej — rzeczy, które ludzie mogą łatwo zwizualizować. Skala czasowa 34 milionów lat wydaje się abstrakcyjna w porównaniu z bardziej zrozumiałymi cyklami glacjałowo-interglacjalnymi trwającymi 100 000 lat. Media i edukacja koncentrują się na 'końcu ostatniej epoki lodowcowej' około 11 700 lat temu - ponieważ to wtedy nowoczesna cywilizacja ludzka (rolnictwo i miasta) naprawdę się rozwinęła. To przypomnienie, że obecny ciepły, stabilny holocen jest tylko tymczasowy w znacznie większej erze zdominowanej przez zimno. Dzisiejszy okres interglacjalny może trwać kolejne 10 000 do 50 000 lat. Czy będzie on wpływany przez wzrosty poziomu CO₂, już obwiniane za obserwowalną utratę lodu w Grenlandii i Zachodniej Antarktydzie? Ostatni interglacjalny okres to Eemian, 130 000 do 115 000 lat temu. Był znacznie cieplejszy niż dzisiaj, z wyższymi poziomami mórz (6-9 metrów powyżej obecnego) z powodu mniejszych pokryw lodowych, szczególnie w Antarktydzie. Afrykańska megafauna żyła wzdłuż estuarium Tamizy, a Grenlandia była głównie zielonym pastwiskami. Służy jako cenny analog, pokazując, jak regiony polarne i pokrywy lodowe reagują na ocieplenie, sugerując, że znaczna utrata lodu w Antarktydzie jest napędzana przez ocieplenie oceanów.

Rejestry satelitarne od 1982 roku pokazują, że powierzchnia liści i pokrycie trawą na całym świecie rośnie. Globalne plony zbóż wzrosły o 15-20% od 1960 roku, co w dużej mierze można przypisać nawożeniu CO₂. W ciągu 40 lat nastąpił wzrost globalnego pokrycia liśćmi o ponad 18%, a największe zyski odnotowano w Indiach i Chinach dzięki nawożeniu CO₂. Wyższe temperatury wydłużają okresy wegetacyjne, co jest wynikiem rosnącego poziomu pary wodnej i pokrywy chmur na całym świecie. Liczba zgonów z głodu spadła, podczas gdy populacja świata się podwoiła. CO₂ zasługuje na dużą część zasług. CO₂ odbiło się od krawędzi wyginięcia roślin podczas maksimum glacjalnego 20 000-26 000 lat temu, kiedy spadło do 180 ppm. Odbudowa jest w dużej mierze wynikiem obecnego ciepłego okresu interglacjalnego, który doprowadził do tego wybuchu życia roślinnego. Nauka mówi, że 600–1000 ppm CO₂ oraz dodatkowe 1 do 2°C ocieplenia to idealny 'słodki punkt' dla życia, w tym dla nas.

Przez 2,6 miliona lat Ziemia wychodziła z epok lodowcowych w mniej więcej tym samym schemacie: ocieplenie o 5–6 °C co ~100 000 lat. Rekord rdzeni lodowych z Antarktydy (EPICA Dome C, Wostok) jest krystalicznie jasny—temperatura zawsze wzrasta o kilka setek do tysiąca lat przed CO2. Ta relacja prowadzenia i opóźnienia jest ustaloną nauką od ponad dwóch dekad (Caillon et al. 2003, Pedro et al. 2012, Parrenin et al. 2013). Wniosek z archiwum paleoklimatycznego: CO2 nie wywołało końca epok lodowcowych. To, co faktycznie rozpoczyna deglacjację, to wymuszenie orbitalne Milankovitcha, po którym następuje cofanie się pokrywy lodowej, spadek albedo i zmiany w cyrkulacji oceanicznej. Dopiero po tym, jak oceany—szczególnie Ocean Południowy—ocieplą się przez wieki, rozpuszczone CO2 wydobywa się z głębi, powoli podnosząc atmosferyczne CO2 z ~180 ppm do ~280 ppm w ciągu 5 000–10 000 lat. CO2 jest zatem sprzężeniem zwrotnym, które wzmacnia pierwotne ocieplenie wywołane orbitalnie o około 40–50 % (IPCC AR6 WG1 Rozdz. 5, Shakun et al. 2012). Tak działa naturalny cykl węgla na skalach czasowych glacjalno-interglacjalnych. Dziś jednak dodaliśmy >140 ppm w ≈150 lat, podnosząc CO2 z przedindustrialnych 280 ppm do >420 ppm. Procesy naturalne podnoszą CO2 o ~100 ppm co 5–10 tysięcy lat. Kluczowe, wciąż otwarte pytanie naukowe jest zatem proste: Czy procesy naturalne same w sobie mogą wiarygodnie wyjaśnić wzrost o 140 ppm w 150 lat, czy też emisje antropogeniczne są zdecydowanie odpowiedzialne? Rekord paleoklimatyczny pokazuje, że CO2 podąża za temperaturą na skalach wielotysięcznych. Agenda net-zero opiera się na twierdzeniu, że CO2 teraz poprowadzi temperaturę—i to katastrofalnie—na skalach wiekowych. To ekstrapolacja z wielotysięcznego sprzężenia zwrotnego na wymuszenie w skali wiekowej jest prawdziwym sednem debaty i jedynym uzasadnieniem dla propozycji wydania >100 bilionów dolarów i celowego demontażu systemów energetycznych, które można uruchomić, znacznie przed tym, jak skalowalne, niezawodne zamienniki faktycznie istnieją. Podpis pod wykresem: Cztery najnowsze interglacjały w ciągu ostatnich 450 000 lat (proxy temperatury Antarktydy i CO2, po R. Hannon 2017). W każdym przypadku temperatura wzrasta najpierw. MIS 11 (424–374 ka) – Hoxnian/Holstein MIS 9 (337–300 ka) – Purfleet MIS 7 (243–191 ka) – Aveley MIS 5 (130–115 ka) – Eemian (ostatni interglacjał) MIS 1 (11,7 ka–teraźniejszość) – Holocen Temperatura prowadzi. Zawsze.